Navigation Menu+

Biggen om zelf af te mesten

Een deel van onze authentieke scharrelbiggen kunnen gereserveerd worden, om door particulieren en collega bioboeren afgemest te worden. Tijdig reserveren is wel aan te raden. Mail naar jens@koolmees.be. Lees zeker ook eens alle info hieronder, vooraleer je begint met varkens houden.

Het varken en de Belgische wet

Wettelijke voorschriften: In België mag je als particulier maximaal 3 varkens houden. Eens je start met kweken, of er meer wil houden, ben je dan ook een professionele varkenshouder en dien je aan de bijhorende regelgevingen te voldoen. Je moet als particulier wel een melding doen bij DGZ Vlaanderen. Ze schrijven het volgende: Bedrijven met ten hoogste 3 varkensplaatsen voor de vetmesting, waar de varkens aangevoerd worden met eigen vervoermiddelen en waar geen varkens of producten worden verkocht of afgevoerd, moeten enkel beschikken over:

  • ontsmettingsmiddel;
  • materiaal om voertuigen te reinigen en ontsmetten;
  • een dekzeil.

Wat moet je weten als je varkens wil houden?

  • Controleer de dieren dagelijks om onder meer te kijken of ze over voldoende water en voeder beschikken en of ze in een goede gezondheid verkeren. Varkens ouder dan twee weken moeten permanent beschikken over voldoende vers water.
  • Zorg bij varkens die buiten worden gehouden voor een beschutting om ze tegen ongunstige weersomstandigheden te beschermen.
  • Voeder geen verwerkt keukenafval aan de varkens. Dit omdat het afval mogelijk besmet kan zijn met bepaalde ziektes, en de hobbyvarkens zo een gevaar kunnen betekenen voor de hele sector. Onbewerkte groenten vormen dan weer geen probleem.
een-varken-rust-in-stro-800x450.jpg

Slachting (of natuurlijke dood)

  • Houd er rekening mee dat varkens niet lang schattige biggetjes blijven. Na zes maanden kan een varken al 70 tot 90 kg wegen. Als je het wil laten slachten, is het dan slachtrijp. Een varken van 70 kg levert ongeveer 50 kg vlees op, een varken van 90 kg ruim 60 kg.
  • Als je de varkens niét wil laten slachten, kunnen ze 10 tot 15 jaar oud worden. Sterft je varken een natuurlijke dood, dan moet het worden opgehaald door een erkend bedrijf.
  • Slachten doe je niet zelf. Slachten moet gebeuren door iemand met verstand van zaken, zodat de varkens niet onnodig lijden. Je moet dus tijdig een goede slachter en beenhouder vinden waarmee je goede afspraken maakt.
  • Enkel jij en je gezin mogen het vlees van je vleesvarkens consumeren. Het vlees mag niet in de handel worden gebracht of aan derden worden doorgegeven. Je hebt de keuze om de varkens in een slachthuis of thuis te laten slachten, maar in beide gevallen moet je je in je gemeente éénmalig laten registreren.
  • Een slachting moet altijd officieel worden aangegeven, bij een thuisslachting minstens twee dagen op voorhand bij de gemeente (en dan is het slachtbewijs acht dagen geldig), en bij een slachting in het slachthuis op het moment van de aankomst van het dier. Het bewijs moet je bewaren tot het einde van het jaar volgend op de slachting.
  • Wanneer de slachting in het slachthuis plaatsvindt, moet het varken op het moment van afvoer naar het slachthuis worden geïdentificeerd met een slachtoormerk of met een klophamerstempel.
  • Bij een particuliere slachting in het slachthuis wordt het dier gekeurd, zowel voor als na de slachting. Bij een thuisslachting gebeurt dat niet.
  • Informeer je vooraf goed over wat je verplichtingen zijn. Dat kan bij het Varkensloket.

Varkens zijn dieren en moeten goed verzorgd worden. Net als bij elk ander huisdier geldt: bezint eer ge begint, want er kruipt best veel tijd en energie in het onderhouden van varkens. Een checklist:

Huisvesting

  • Varkens zijn sociale dieren. Ze hebben nood aan gezelschap van soortgenoten. Koop dus twee of drie varkens, nooit slechts één.
  • Voorzie voldoende ruimte voor de varkens om buiten te lopen (een richtlijn is 200 m²). En weet dat varkens wroeters zijn. Met hun snuit kunnen ze in een mum van tijd een hele weide omploegen. Als je dat niet wil, voorzie je best de mogelijkheid om je varkens regelmatig te verplaatsen. Dat wroeten is trouwens ‘natuurlijk gedrag’: in de vrije natuur gaan varkens zo op zoek naar voedsel (gras, wortels, knollen, zaden,…).
  • Respecteer dat varkens groepsdieren zijn en dat er in de groep een rangorde heerst. In principe is het oudste dier de baas, maar als ze even oud zijn zullen ze vechten om hun plek in de groep. Bij wat grotere groepen kan dit er ook toe leiden dat een varken zich wat wil afzonderen. Ook om die reden is het van belang dat de varkens voldoende buitenruimte hebben.
  • Varkens houden ervan om ergens tegenaan te schuren, ze doen dit om hun huid te verzorgen. Installeer dus schuurpalen, en zorg ervoor dat alles (hok, afsluiting, voederbak,…) stevig genoeg in de grond zit. Tip: schrikdraad (geen prikkeldraad!) als omheining is geen overbodige luxe, varkens laten zich immers niet tegenhouden door wat houten paaltjes in de grond.
  • Behalve een weide hebben ze een schuil/slaaphok nodig. Die plaats je best op de meest schaduwrijke plek. Het hok moet droog zijn en tochtvrij. Voorzie het eventueel van stro. Maar vooral een droge ondergrond is belangrijk. Een hok voor varkens is beter iets te klein dan te groot, zo kunnen ze het beter warm houden. Wij adviseren 2m x 2m voor 2 a 3 varkens, voor de grootte van het hok, als slaapplaats, zonder voeder en drinkbak.
  • Om zich te beschermen tegen de hitte, zonnebrand en vervelende beestjes, nemen varkens tijdens de zomer graag een modderbad. Voorzie dus een modderpoel in je varkensweide. Omdat varkens weinig haar hebben om zich te beschermen tegen de zon, kunnen ze bij veel zon wat extra bescherming gebruiken. Zorg voor voldoende schaduwplekken.
  • Varkens zijn propere dieren die een vast plekje uitkiezen om zich te ontlasten, liefst enkele meters van hun slaaphok vandaan. Wil je geen overlast, dan ruim je de mest best regelmatig op. Bewaar je de mest onder een zeil, dan droogt het snel en ruikt het nauwelijks. 
de-snuit-of-woelschijf-van-het-varken-800x450.jpg

Eten en drinken

  • Varkens zijn net als mensen routinedieren die behalve een vast ontlastingsplekje ook vaste eettijdstippen hebben. Houd daar rekening mee en las twee voedermomenten in per dag: een keer ’s morgens en een keer ’s avonds.
  • Varkens moeten áltijd zuiver water ter beschikbaar hebben. Plaats dus voldoende grote, stevige drinkbakken die je bovendien gemakkelijk kan uitspoelen. Een drinkbak gooien ze vlug om, beton geniet de voorkeur. Maak ze niet hoger dan 20 cm, zodat de varkens er gemakkelijk uit kunnen drinken.
  • Hetzelfde geldt voor de voederbakken: zorg dat ze stevig zijn, en niet te hoog. Metaal, beton of hout zijn geschikte materialen.
  • Wat ze eten is eenvoudig: bijna alles. Al hebben ook varkens hun voorkeuren (bv. liever gekookte dan rauwe groenten). Zoals gezegd mag je geen keukenafval geven (het zijn dieren, geen gft-bakken). Wel kan je oude koekjes geven, droog brood, ‘afgewezen’ groenten en fruit (bv. omwille van hun vorm), hooi, onkruid, kaaswei van een plaatselijke kaasboer, oogstresten van je moestuin..
mini-pigs-2185058_1920.jpg

Veel plichten, maar ook veel deugden

We hopen dat we je niet ontmoedigd hebben, want er is niets fijner dan een paar varkens te zien scharrelen in een weide. Als je goed voor ze zorgt, kan je er trouwens veel vriendschap van terugkrijgen. 70 kg vriendschap.